Khi ngu dốt được coi là lòng yêu nước

“Khi ngu dốt được coi là lòng yêu nước, thì thông minh trở nên nguy hiểm.”
Câu nói của Isaac Asimov nghe như một nghịch lí.
Nhưng không phải. Nó là sự thật đơn giản.

Xã hội – hoặc đám đông – bắt đầu tôn vinh những lời nói thiếu suy nghĩ.
Những niềm tin mù quáng. Bác bỏ sự thật.
Chấp nhận thông tin sai lệch. Những niềm tin cực đoan.

Tất cả được gọi là “yêu nước”.

Chúng được ca ngợi.
Chúng được bảo vệ.
Chúng trở thành chuẩn mực.

Lúc đó:
Suy nghĩ phê phán trở nên đáng ngờ.
Dùng lí trí trở nên khả nghi.
Đòi hỏi bằng chứng trở nên thù địch.
Người thông minh không chỉ khác biệt.
Họ trở thành mối đe dọa.

Họ bị cô lập.
Bị chỉ trích.
Bị gắn mác này nọ.
Không yêu nước.
Thậm chí bị đàn áp.
Bị tấn công.

Mất an toàn – xã hội, chánh trị, đôi khi cả thể chất.
Chỉ vì họ thách thức.
Thách thức sự ngu dốt.
Sự ngu dốt đang được tôn vinh như đức tính.
Như lòng trung thành.
Như bản sắc.
Đây không phải là nghịch lí.

Đây là logic của đám đông.
Khi ngu dốt được mặc áo yêu nước.
Thông minh trở thành tội lỗi.
Và nguy hiểm.
Chỉ vậy thôi.